Herdenkingsweekend in Londen: Een onvergetelijke ervaring

Mijn militaire loopbaan (Arthur Batalona) begon in 1984 bij de Technische Troepen en bracht mij via de Koninklijke Militaire School (KMS) naar de infanterie. In de jaren negentig werd ik uitgezonden naar Bosnië (Busovača en met Dutchbat III naar Srebrenica). Na een afsluiting van mijn actieve dienst als KMS-instructeur en een indrukwekkende terugkeerreis naar Bosnië in 2024, raakte ik weer nauw betrokken bij de veteranengemeenschap. Tegenwoordig woon ik in Londen, waar ik samen met medeveteraan Roland van den Akker en de Nederlandse ambassade reünies organiseer. De Victory Services Club (VSC) voelt voor mij inmiddels als een tweede thuis.
Het was Roland die mij wees op de jaarlijkse deelname van de Bond van Wapenbroeders aan de Remembrance-activiteiten hier in Londen. Toen de vraag kwam of ik mee wilde lopen in de Cenotaph Parade, hoefde ik dan ook geen seconde na te denken.
De Nederlandse deelname aan de Britse herdenkingen kent inmiddels een rijke geschiedenis van bijna vijftig jaar. Al sinds 1979 onderhouden de Nederlandse wapenbroeders een bijzondere band met de Royal British Legion. Die verbondenheid voelt dit jaar nog specialer, nu de Bond meer dan honderd jaar bestaat en sinds 2025 met trots het predicaat Koninklijk mag voeren.
Donderdag: Een warm welkom en een duik in de geschiedenis
Nadat de eerste deelnemers op woensdag waren gearriveerd, trapten we op donderdag het programma af. Sylvana (Slif) Bouwens had voor de ochtend een bezoek aan The Royal Military Chapel (ook wel The Guards’ Chapel) geregeld. Omdat ik Londen op mijn duimpje ken, mocht ik de rest van de dag invullen. Na de kapel bezochten we het Guards Museum, waar een indrukwekkende collectie de eeuwenoude geschiedenis van de vijf regimenten van de King's Household Division tot leven brengt. Tussen de middag doken we The Albert in voor een lunch in een typisch Victoriaanse pub.
’s Middags bezochten we het Field of Remembrance om poppies te plaatsen voor de wapenbroeders die ons in de afgelopen jaren zijn ontvallen – een stil en ingetogen moment. Na afloop keerde iedereen op eigen gelegenheid terug naar de VSC voor de welkomstborrel. Daar maakte ik kennis met het volledige gezelschap van achttien deelnemers: een prachtige, gemêleerde groep van veteranen en familieleden, van wie sommigen een overleden dierbare vertegenwoordigden tijdens deze dagen.
Vrijdag: Eerbetoon op Mill Hill en een onverwachte tegenslag
De vrijdag stond in het teken van herdenken. We begonnen met een korte dienst en kranslegging in de RAF Church (St Clement Danes). Na een snelle lunch vertrokken we richting het noorden van Londen, naar het Nederlands Ereveld op Mill Hill. Hier liggen 254 Nederlandse militairen begraven – onder wie veel koopvaardijpersoneel – die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen.
Na een korte instructie bij de kapel liepen we in colonne naar het ereveld voor de kransleggingen. De Koninklijke Bond van Wapenbroeders legde de eerste krans, gevolgd door de Royal Air Force Association / OC 600 (City of London) Sqn en het 1/7th Queen's Battalion. Wat volgde was een foutloze en zeer indrukwekkende Last Post, een minuut doodse stilte en beide volksliederen. We sloten de plechtigheid af met een defilé langs het monument, een wandeling langs de graven en een kop koffie of thee om samen na te praten.
Helaas sloeg bij terugkeer het noodlot toe. Een van onze deelnemers, Henk Kwant, kwam buiten het VSC ongelukkig ten val en liep daarbij een gecompliceerde breuk aan zijn bekken, heup en schouder op. Hij is in Londen inmiddels geopereerd en wacht op repatriëring naar Nederland, waar zijn schouderoperatie en verdere revalidatie zullen plaatsvinden. Dit ongeluk wierp begrijpelijkerwijs een schaduw over de rest van de dag; onze gedachten waren bij hem.
Zaterdag: Herdenkings Festival in de Royal Albert Hall
Op zaterdag had iedereen tijd om zelf Londen te verkennen, terwijl een deel van de groep kaarten had voor het “Festival of Remembrance” in de Royal Albert Hall. Deze voorstelling, bijgewoond door de Royal Family, maakte diepe indruk. De persoonlijke verhalen van slachtoffers, nabestaanden en overlevenden raakten mij recht in het hart. Door mijn eigen ervaringen tijdens twee uitzendingen in het voormalige Joegoslavië voelde alles heel dichtbij en herkenbaar.
Zondag: Het absolute hoogtepunt
Zondag brak aan: voor mij het absolute hoogtepunt van het weekend, de Cenotaph Parade. De bijzondere sfeer begon al vroeg. Na een stevig Engels ontbijt vertrokken we per taxi naar Horse Guards Parade. Op Remembrance Sunday vervoeren Londense taxi’s en het openbaar vervoer veteranen altijd gratis. Bij de VSC was het een prachtig gezicht hoe de taxichauffeurs zelf een af- en aanrijdende colonne organiseerden om ons allemaal op tijd weg te brengen.
Na het inchecken bij Horse Guards Parade begon het opstellen. Het duurt dan nog ruim twee uur voordat de parade echt van start gaat, maar de tijd vliegt voorbij als je omringd bent door duizenden medeveteranen in allerlei tenuen en met de meest uiteenlopende baretten en hoofddeksels. Toen de Chelsea Pensioners in hun karakteristieke rode jassen arriveerden, brak er een spontaan en daverend applaus los. Aan alles merk je hoe diepgeworteld het respect hier in het Verenigd Koninkrijk is voor zowel actief dienende militairen als veteranen.
Na de indrukwekkende mars langs de Cenotaph werden we met een deel van de groep uitgenodigd voor een lunch in pub The Lamb & Flag. Deze was georganiseerd door veteranen van de Queen’s Guards, wier eenheden tijdens de Tweede Wereldoorlog nog hebben meegevochten bij de bevrijding van Limburg, een mooie historische link. We sloten deze onvergetelijke reis af met een gezamenlijk diner in de VSC.
Dankwoord
Zonder te overdrijven kan ik zeggen dat dit weekend een van de mooiste ervaringen in mijn leven als veteraan is geweest. De warmte, openheid en kameraadschap binnen deze groep waren heel bijzonder, en ik kijk nu al uit naar de volgende keer.
Een reis als deze vergt natuurlijk enorm veel voorbereiding en coördinatie achter de schermen. Daarom wil ik tot slot mijn grote dank uitspreken aan Sylvana Bouwens en Christ van den Heuvel. Samen vormen zij de Bondscommissie ‘Remembrance Week London’ van de Bond; zonder hun tomeloze inzet en toewijding was dit weekend nooit zo’n succes geworden.
Arthur Batalona

